Bitkilərin biokimyası şöbəsi

Tel. (+994 12) 5628625 (124)
Faks (+994 12) 4499221   
Elektron poçtu nasrullayevamesme@gmail.com 
Struktur bölmənin rəhbəri Qədir Qasım oğlu Qasımov

Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru 

İşçilərin ümumi sayı 14 
Əsas fəaliyyət istiqamətləri  Respublikanın müxtəlif ərazilərindən toplanılmış və Milli genbankda saxlanılan və müxtəlif torpaq-iqlim şəraitlərində becərilən dənli-taxıl, paxlalı və s. bitkilərin toxumlarının kimyəvi tərkibinin (ümumi azot, zülal, yağ,  əvəzolunmayan aminturşuları- lizin, triptofan və s.) öyrənilməsi.
Əsas elmi nəticələri

1. Son 3 ildə 78 qarğıdalı nümunəsində, 76 lobya, 26 inək noxudu, 25 at paxlası, 27 lərgə, 90 arpa, 75 yumşaq buğda, 30 noxud, 21 mərci nümunələrində protein, nişasta, lizin, triptofan, yağ təyin edilmiş və kimyəvi göstəriciləri yüksək olan nümunələr aşkar olunmuşdur. Onlardan seleksiya işlərində istifadə edilərək yeni sortların alınmasında istifadə edilmişdir.

2. Abşeron və Tərtər BTS-də arpa bitkisində dəndə zülalın yüksək miqdarına görə seçilən Zernoqrad-242 (13,50%), Copelia (13,45%) Nutans; K-1783 (13,28%), Hemus (13,41%) Pallidum; Qobustan və Cəlilabad BTS-də Rabiola (13,50%), Copelia (13,69%) Nutans; Hemus (13,58%), K-17860 (13,80%) Pallidum; dəndə lizinin miqdarı görə isə Abşeron və Tərtər BTS-də Strana, Flor-235 (2,88-2,95%) Nutans; K-2778, K-7887, (2,94-3,09%) Pallidum; Qobustan və Cəlilabad BTS-də Pulanso, Flor-235 (2,87-2,81%) Nutans; K-818, Oğlan (2,75-2,79%) Pallidum sortnümunələri aşkar edilmişdir.

3. İlk dəfə olaraq P.patulum P.heterophyllum, növlərinin flavonoid tərkibi öyrənilmiş və müəyyən edilmişdir ki, hər iki növ kversetin, luteolin aqlikonları və onların törəmələri olan avikulyarin, hiperin, rutin, sinarozid saxlayırlar.Flavonoidlərin miqdarına və tərkibinə görə P.patulum növü xammal mənbəyi kimi istifadə edilə bilər.

4. İlk dəfə olaraq xromatospektrofotometrik metodla P.aviculare çiçəyinin antosian cəmində sianidin-3-qlikozid,sianidin-3,5-diqlikozid və pelarqonidin-3,5- diqlikozid, P.alpestre növünün cicəyində sianidin-3-qlikozid, sionidin-3,5-diqlikozid, peondin-3,5-diqlikozid müəyyən edilmişdir.

5. İlk dəfə olaraq batun-soğanı və yumşaq buğda bitki test-obyektləri üzərində şüyüdyarpaq (A. anethifolia), tavriya (A. taurica) və İskəndər (A. iskenderiana) yovşanı nölərinin yerüstü hissələrindən ayrılmış taurin, artemin, dihidrotaurin, oksidləşmiş artemin, dehidrotaurin, tauremizin və iskəndərolid seskviterpen laktonlarının şüalanma əleyhihə fəallıqları və mitostimullaşdırıcı təsirləri müəyyən edilmişdir.