Əliyeva Aybəniz Cavad qızı

 

Veb-sayt     
Anadan olduğu yer Azərbaycan RespublikasıYevlax şəh. 
Təvəllüdü 03.09.1959
Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi Azərbaycan Dövlət Universiteti 
Elmi dərəcəsi Biologiya elmləri doktoru 
Elmi rütbəsi Dosent 

Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu:

-         ixtisas şifri

-         ixtisasın adı

-         mövzunun ad

 

03.00.15

Genetika

Buğda ilə üçcinsli natamam amidiploid – Egilotritikale arasındakı hibridlərdə sitogenetik stabilləşmə

Doktorluq dissertasiyasının mövzusu:

- ixtisas şifri

- ixtisasın adı

- mövzunun adı



2409.01

Genetika

Qısaboylu və şaxəli buğdaların yaradılma strategiyası və onların sitogenetik tədqiqi 

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

-         xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

-         beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

5

 

31

 

12
Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı

Kadr hazırlığı:     

-         fəlsəfə doktorlarının sayı

-  elmlər doktorlarının sayı

 
Əsas elmi nailiyyətləri Üçcinsli natamam amfidiploid – Aegilotriticale –nin yumşaq buğdanın Chinese Spring sortu ilə hibridləşməsindən yeni tipli sünbül şaxəliliyi əlamətinin mənbəyi hesab olunan 171ACS xətti yaradılmışdır. Hibridoloji aanalizin nəticələrinə görə, bu xətlə istənilən tetraploid buğda növü arasındakı hibridlərin ikinci nəslindən etibarən yeni tipli şaxəlilik əlamətinə malik buğda formalarının meydana çıxdığı aşkar edilmiş və yeni tipli şaxəlilik əlamətinin 5A xromosomunda yerləşən bir resessiv genlə idarə olunduğu müəyyən edilsə də, həmin əlamətə ikinci bir genin də cavabdehliyi istisna edilməmişdir. Həmçinin, D genomu xromosomlarının yeni tipli şaxəlilik əlamətinin ekspressiyasına supressor təsiri haqda mülahizə irəli sürülmüşdür. Bundan əlavə, Aegilotriticale  ilə Chinese Cpring arasındakı hibridləşmədən həm də qısaboylu (karlik və yarımkarlik) xətlər yaradılmış, onların molekulyar sitogenetik metodlarla (FISH və GISH) tədqiqi isə onların arasında əvəz- və əlavəolunmuş, eləcə də ditelosom və translokant xətlərin olduğunu aşkara çıxarmışdır. Yeni sintetik şaxəlisünbüllü tetraploid buğda növünün (T. abscheronicum Aliyeva et Aminov) və biri bərk, digəri yumşaq olmaqla, iki buğda sortunun müəllifidir. 

Elmi əsərlərinin adları

1. Алиева А.Д., Аминов Н.Х. Генетический потенциал новообразования в роде Triticum L. Доклады Российской академии сельскохозяйственных наук, № 6, Москва, 2004, с.8-10.

2. Алиева А.Дж. Источник нового типа ветвистоколосости у твердых пшениц. Доклады РАСХН, 2009, № 3, с. 10-11.

3. Aliyeva A.J., Aminov N.Kh. A novel source of germplasm for development of branched ear wheat. Abstracts of 6th International Triticeae Symposium, May 31-June 5, 2009, Kyoto, Japan, p. 71.

4. Алиева А.Дж. Характер наследования высоты растений у гибридов пшеницы, полученных с участием карликового сорта Ai-bian 1. Международная научная конференция «Генетические ресурсы культурных растений. Проблемы эволюции и систематики культурных растений», Санкт-Петербург, 9 -11 декабря 2009 года, Санкт-Петербург, с. 251-254.

5. Aliyeva A.J., Aminov N.Kh. Inheritance of the branching in hybrid populations among tetraploid wheat species and the new branched spike line 166-Shakheli. Genetic Resources and Crop Evolution, 2011, 58(5): 621-628

6. Əminov N.X., Əliyeva A.C. Aegilops L. və Triticum L. cinsləri arasında qarşılıqlı genetik münasibətlər. Bakı: Elm, 2012, 480 səh. (kitab).

7. Əliyeva A.C., Əminov N.X. 171ACS xətti ilə tetra- və heksaploid buğda növ və amfidiploidləri arasindaki hibrid populyasiyalarda meyozun və yeni tipli şaxəlilik əlamətinin irsiliyinin genetik xarakterinin tədqiqi. AMEA-nın Xəbərləri (Biologiya və Tibb elmləri), Bakı: Elm, 2012, 67(2): 48-58.

8. Aliyeva A.J., Ojaghi J., Mehdiyeva S.P. Electrophoretic profiles of gliadin subunits to evaluate genetic diversity of Azerbaijan synthetic branched spike wheat accessions. American-Eurasian J. Agric. & Environ. Sci., 2012, 12 (10): 1343-1349.

9. Aliyeva A.J., Aminov N.Kh. Genetic Analysis of the New Source of Novel Spike Branchiness Trait in Wheat. BIT’s 4 thAnnual World DNA and Genome Day-2013, “Qrand Celebrations of 60 th Anniversary of DNA Structure Discovery” – April 25-27, 2013, Nanjing, China, volume 1, p. 196.

10. Алиева А.Дж., Аминов Н.Х. Влияние генома D пшеницы на проявление признака нового типа ветвистоколосости у гибридных популяциях линии 171ACS. Генетика, 2013, том 49, № 11, с. 1284-1291.

11. Amagai Y., Aliyeva A.J., Aminov N.Kh. et al. Microsatellite mapping of the genes for sham ramification and extra glume in spikelets of tetraploid wheat. Genetic Resources and Crop Evolution, 2014, vol. 61, № 2, p. 491-498.

12. Amagai Y., Aliyeva A.J., Aminov N.Kh. et al. Microsatellite mapping of the gene for sham ramification in spikelets derived from a hexaploid wheat (Triticum ssp.) accession 171ACS. Genetic Resources and Crop Evolution, 2015, 62(7): 1079-1084.

13.Алиева А.Дж., Мехтиева C.П., Керимова Р.К. Создание короткостебельных линий с вавилоидным типом колоса и их цитогенетическая характеристика. Вавиловский журнал генетики и селекции (ВЖГиС), 2015, 19(1): 91-96.

14. Aliyeva A.J., Farkas A., Aminov N.Kh. Molecular Cytogenetic Analysis and Meiotic Pairing Behavior of Progenies Originating from a Hexaploid Triticale (×Triticosecale, Wittmack) and Bread Wheat (Triticum aestivum, L.) Cross. Cytogenet Genome Res 2020; 160(1):47-56. doi: 10.1159/000506385.

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü   
Pedaqoji fəaliyyəti 2015-2020 
Digər fəaliyyəti   
Təltif və mükafatları  
Əsas iş yeri və ünvanı

AMEA Genetik Ehtiyatlar İnstitutu, AZ 1106, Bakı şəh., Azadlıq prospekti, 155 

Vəzifəsi Baş elmi işçi 
Xidməti tel. (+994 12) 5625418 
Mobil tel. (+994 50) 7906505
Ev tel. (+994 12) 3426505 
Faks  
Elektron poçtu

arzu2007@mail.ru