Nağıyev Cəlal Əhədbala oğlu

 

Anadan olduğu yer Azərbaycan Respublikası, Neftçala rayonu
Təvəllüdü 20.12.1983
Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi Bakı Dövlət Universiteti, Kimya fakültəsi, analitik kimya
Elmi dərəcəsi Kimya üzrə fəlsəfə doktoru
Elmi rütbəsi  
Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu:

-         ixtisas şifri

-         ixtisasın adı

-         mövzunun adı

 

02.00.09 və 01.04.25

Yüksək Enerjilər Kimyası, Radioekologiya

Təbii seolit və sellüloza əsaslı sorbentlərin uran və radiumu sorbsiya qabiliyyətinə qamma şüaların və neytronların təsiri

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

-         xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

-         beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

38

 

8


2

Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı  1
Kadr hazırlığı:     

-         fəlsəfə doktorlarının sayı

 
Əsas elmi nailiyyətləri 1. Sellülozanın müxtəlif reagentlərlə kimyəvi işlənməsi nəticəsində alınmış modifikatlardan uran və radium izotoplarının sulu məhluldan sorbsiyasında effektiv forması aşkar olunub.

2. Yüksək sorbsiya tutumuna malik sellüloza əsaslı sorbent, neft-qaz çıxarma sənayesində radioekoloji problem yaradan təbii radioaktiv izotoplar saxlayan real lay suyundan uran və radiumdan təmizlənməsi prosesində sınaqdan keçirilmişdir. Göstərilimişdir ki, sorbentlərlə təmizləmədən sonra lay suyunun tərkibində uran və radium izotoplarının aktivliyi və qatılığı texniki suda yol verilən hədd səviyyəsindədir. Real lay sularının tərkibində olan müxtəlif anion və kationların sorbentlərin sorbsiya qabiliyyətinə təsiri aşkar olunmuşdur.

3. Təbii Kinoptilolit, fosfoxlorlaşdırılmış sellülozaya və onların sorbsiya xassələrinə ionlaşdırıcı şüaların təsirinin tədqiqi edilmişdir. Neytron şüalanması nəticəsində sobentin matrisində və funkisnal qruplarında olan atomların aktivləşməsi baş verməsi müəyyən edilmişdir. Müəyyən edilib ki, hər iki tip sorbentlər termal və epitermal neytron şülanmasına məruz qaldıqda, onların tərkibində nüvə çevrilmə prosesləri nəticəsində neytron aktivasiyası baş verərək (40K, 42K, 24Na, 54Mn, 14C və 38Cl) yeni radioaktiv izotoplar əmələ gəlir. Birbaşa ionlaşdırcı şüalanmanın və parçalanma məhsullarının təsiri altında təbii klinoptilolitdə yeni aktiv mərkəzlər əmələ gəlməsini, sellülozada isə aşağı dozalarda yeni aktiv mərkəzlər yaranmasını və nisbətən yüksək dozalarda isə radiasiya-kimyəvi destruksiya nəticəsində aktiv mərkəzlərin məhvi baş verir. Neytron şüalanması isə sorbentlərin tərkibinə daxil olan və neytronların təsiri altında aktivləşmiş elementlərin radioaktiv parçalanması nəticəsində sorbent matrisində yeni aktiv mərkəzlərin yaranması proseslərini əhatə edir.

4. Neftlə birlikdə çıxan lay suyundan radionuklidlərin ayrılması üçün pilot qurğu hazırlanmış və qurğunun dinamik sorbsiya şəraitinin optimal parametrləri (axın sürəti, sorbent seçimi, kontakt desorbsiya müddəti, təmizləmə əmsalı) müəyyənləşdirilmiş.

5. Respublikamızın Şərur (Qahab), Qobustan (Bəylər), Culfa (Əsabu-kəf), Ordubad rayonlarında uranla zəngin suxurlar müəyyən edilmiş. Ərazidə dozimetrik və spektrometik metodlarla uranın süxurda miqdari təyin edilmişdir. Habelə bu suxurlardan laboratoriya şəraitində uran ayrılaraq, U3O8, UO2, UO3 birləşmələri şəklində alınmışdır.

Elmi əsərlərinin adları 1. V.I.Huseynov, R.I.Guliyev, E.G.Guliyev, J.A.Naghiyev, Y.D.Jafarov “POLLUTION OF OIL FIELDS BY NORM AND RELATED DOSES” The fourth Eurasian Conference on Nuclear Science and Its Application Baku, Azerbaijan 2006, p-308-313

2. Гарибов А.А, Гусейнов В.И, Гулиев Р.И, Нагиев Дж.А, Гулиев Э.Г “Радиоактивные отходы в нефтегазодобы-вающей промышленности и связные с ними проблемы радиационной безопасности” В Книг. Казахское Агентство Прикладной Экологии (КАПЭ). Современные Проблемы Прикладной экология, Сборник Алматы 2007 ст.139-143

3. Garibov A. A., Azizov A., Alosmanov R., Naghiyev J. A. “Soprtion of Uranyl-ions in water solutions phosphorylated wood sawdust” THE FIFTH EURASIAN CONFERENCE NUCLEAR SCIENCES AND ITS APPLICATION, Ankara, 14 October 2008

4.DETERMINATION OF THE RADIONUCLIDE CONTAMINATION ON THE ABSHERON PENINSULA IN AZERBAIJAN Tjalle T.Vandergraaf, Gudrat G. Mamedov, Jalal A. Naghiyev, Afat A. Mehdiyeva, Nazim A. Huseynov The 14th International Conferenceon Environmental Remediation and Radioactive Waste Management (ICEM) September 25-29, 2011 Reims, France

5. Garibov A.A., Mehdiyeva R.N., Naghiyev J.A “Investigation of uranium sorption laws in solution by gammaspectrometric method with natural and modified zeolites in static condition” THE FIFTH EURASIAN CONFERENCE NUCLEAR SCIENCES AND ITS APPLICATION, Ankara, 14 October 2008

6. G.G. Mamedov, M.A.Ramazanov, JA.Naghiyev, A.A.Mehdiyeva, M.M. Bakirova, T.T.Vandergraaf Investigation into Natural and Anthropogenic Radionuclide Contamination on the Absheron Peninsula, Azerbaijan WM2010 Conference, March 7-11, 2010, Phoenix US

7.Garibov A.A., Mehdiyeva R.N., Naghiyev J.A “Separation of radioactive elements (226Ra, 228Ra) from the radioactive coal in the territories of iodine factories” THE FIFTH EURASIAN CONFERENCE NUCLEAR SCIENCES AND ITS APPLICATION, Ankara, 14 October 2008

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü   
Pedaqoji fəaliyyəti  
Digər fəaliyyəti   
Təltif və mükafatları  
Əsas iş yeri və ünvanı AMEA Radiasiya Problemləri İnstitutuAZ1143, B.Vahabzadə küç., 9, Bakı şəhəri, Azərbaycan Respublikası
Vəzifəsi Elmi işçi
Xidməti tel. (+994 12) 5383224, 

(+994 12) 5393389,

(+994 12) 5100592

Mobil tel. (+994 50) 5222276
Ev tel. (+994 12) 5101241
Faks (+994 12) 5398318
Elektron poçtu calalnaghiyev@mail.ru