Ağayev Telman Məmmədəli oğlu

Anadan olduğu yer Ermənistan Respublikası, Sisyan rayonu, Vaqudi kəndi 
Təvəllüdü 10.10.1935 
Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutu
Elmi dərəcəsi Biologiya elmləri doktoru 
Elmi rütbəsi Professor 
Namizədlik (PhD)  dissertasiyasının mövzusu:

-  ixtisas şifri

- ixtisasın adı

- mövzunun adı

 

2411.01

İnsan və heyvan fiziologiyası

Mədə reseptorlarının qıcıqlanması zamanı baş beyində zülal və aminli turşuların mübadiləsi
Doktorluq dissertasiyasının mövzusu:

- ixtisas şifri

-  ixtisasın adı

- mövzunun adı

 

2406.02

Biokimya

Beynin görmə analizatorunun stukturlarında qlutamin turşusu sisteminin formalaşmasının yaş xüsusiyyətləri

Müxbir üzv seçilməsi

- tarix

- ixtisasın adı

 

2001

Fiziologiya-biokimya
Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

-  xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

- beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı
320

 

131

 

106

Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı 10
Kadr hazırlığı:

-  fəlsəfə doktorlarının sayı


-  elmlər doktorlarının sayı

 

37

10

Əsas elmi nailiyyətləri Görmə impulslarının nəql olunmasında iştirak edən qlutamat, aspartat və QAYT-ergik neyronların ontogenetik inkişafın müхtəlif mərhələlərində normada və analizatorların funksiyalarının pozulması şəraitində formalaşmasının qanunauyğunluqlarının yaş хüsusiyyətləri ilk dəfə olaraq aşkarlanmışdır. Bu şəraitlərdə sensor informasiyaların daşınması və analizatorların plastikliyinin bərpasında qlutamat-, aspartat- və qamma-aminyağ turşusu, serotonin, noradrenalin kimi neyromediatorların rolu və onların nəzəri əsasları hərtərəfli aşkarlanmaqla klinikada sinir sisteminin bərpasının tamlığının yollarının mümkünlüyü haqqında elmi təkliflər verilmişdi. Normada və analizatorların funksiyasının pozulmasından sonra postnatal ontogenezin müхtəlif dövrlərində aclıq keçirmiş və hipoksiyaya məruz qalmış heyvanların beyninin müхtəlif strukturlarında qlutamat, aspartat, qamma-aminyağ turşusu, serotonin, noradrenalin və onların metabolizmində hüceyrə səviyyəsində iştirak edən fermentlərin uyğunlaşma proseslərdəki rolu aşkar edilmişdir. Təkamülün müхtəlif pillələrində, хüsusən nərəkimi balıqların beynində erkən postnatal inkişafda qlutamin, qamma-aminyağ turşusu sisteminin, biogen aminlərin və neyrospesifik zülların sinapsların formalaşmasında rolu öyrənilmiş və elmi əsaslarda onların zavod şəraitində sərbəst dənizə buraхılmasının müddətləri müəyyən olunmuşdur.
Elmi əsərlərinin adları 1. Обмен глутаминовой кислоты в стуктурах зрительного анализатора и разных областей коры головного мозга при зрительной деактивации // Баку, "Элм" 1997, 231 с.

2. Субклеточное распределение активности фосфатактивируемой глутаминазы в структурах зрительного анализатора мозга собак в период постнатального онтогенеза // Украинский биохимический журнал, 1990, 62, №6, с.58-67.

3. Эпифиз как регулятор и его роль на фоне физической нагрузки в раннем постнатальном онтогенезе // «Доклады НАН Азербайджана». 2001, 57, № 4-6, с.213-221.

4. Azərbaycan fizioloqları və biokimyaçıları XX-XXI əsrdə // Bakı, Elm, 2005, 204 s.

5. Нейрофизиологическое исследование роли гипоталамуса в механизме регуляции функции различных отделов зрительного анализатора // Баку, "Элм", 2004, 172 с.

6. Индивидуальные особенности поведения (моноаминергические механизмы). Баку, 2007, 228 с.

7. Амигдалярная регуляция зрительной перцепции (нейрофизиологические и биологические механизмы) // Баку, "Элм", 2009, 580 с.

8. Elm yolunda həyat necə davam edir. Bakı, Elm, 2011, 601 səh.

9. The changes of the activity of enzymes glutathione antioxidant systems under the influence of prenatal hypoxia // “Stress and Development: Neuro¬physiological and Neurochemical Aspects” International Scientific Conference dedicated to the 90-th Anniversary of Azerbaijani National Leader Heydar Aliyev. Baku, May 7-8, 2013, p.7-10.

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü - IBRO-nun üzvü

- UNESCO-nun etika, bioetika və texnologiya üzrə milli komitəsinin üzvü

- Azərbaycan Fizioloqlar Cəmiyyətinin prezidenti

- Azərbaycan Biokimyaçılar Cəmiyyətinin üzvü

- Avropa Biokimyaçılar Cəmiyyətinin üzvü

- Gürcüstan Elmlər Akademiyasının Xəbərləri jurnalının redaksiya heyətinin üzvü

- AMEA-nın Xəbərləri jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (1995-2014)

- "Ekoenergetika" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü

- Fiziologiya İnstitutunun elmi əsərləri jurnalının redaktoru (1995-2014)

Pedaqoji fəaliyyəti Bakı Dövlət Universitetinin Biokimya kafedrasında (1973-1978) və Azərbaycan Tibb Universitetinin Biokimya kafedrasında (1974-1977)
Digər fəaliyyəti  
Təltif və mükafatları Avropa Elmi-Sənaye Palatası tərəfindən yüksək səviyyəli peşəkar fəaliyyətinə görə keyfiyyət diplomuna (diploma di merito) və qızıl medala layiq görülmüşdür.
İş yeri və ünvanı AMEA A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutu, AZ1100, Azərbaycan Respublikası, Bakı ş., Şərifzadə küç., 2
Vəzifəsi Ontogenezin biokimyası laboratoriyasının rəhbəri
Xidməti tel. (+994 12) 4323901
Mobil tel . (+994 50) 3329481
Ev tel. (+994 12) 4494685
Faks (+994 12) 4326768
Elektron poçtu agayevtm@yahoo.com