 |
Struktur bölmənin
əsas fəaliyyət istiqamətləri: |
Ultrabənövşəyi-, infraqırmızı- spektroskopiya, EPR və lüminessensiya
metodunun tətbiqi ilə neft məhsullarının və sintetik üzvi birləşmələrin
analizi. Neft lüminoforlarının işlənib hazırlanması, onların tətbiq
sahələrinin aşkar edilməsi, neft məhsullarında fotokimyəvi proseslərin
tədqiqi. |
 |
Struktur bölmənin
əsas elmi nəticələri: |
Yüksək keyfiyyətli neft lüminoforları alınmış və onların tətbiq sahələri
müəyyən edilmişdir.
Neft məhsullarında geniş temperatur intervalında (77-540 K) fotokimyəvi
proseslərin elementar mərhələlərinin mexanizmi verilmişdir.
Katalitik krekinqin qazoylu və ağır piroliz qətranı əsasında alınmış
lüminoaorlarda aromatik karbohidrogenlərin struktur-qrup tərkibi təyin
edilmiş və göstərilmişdir ki, krekinq təbiətli lüminoforlarda xətti və
perikondensə edilmiş benzol həlqələri olduğu halda piroliz təbiətli
lüminoforlarda yalnız atsenlər mövcuddur.
Alınmış lüminoaorların fotostabilliyi öyrənilmiş və piroliz təbiətli
lüminoforların böyük stabilliyə malik olması göstərilmişdir.
Lüminoforlarda dönər və dönməyən xarakterli fotooksidləşmə prosesləri
öyrənilmiş və dönər fotokimyəvi proseslərin ancaq üç və daha yüksək həlqəli
atsen olan lüminoforlara xas olması aşkar edilmişdir.
Lüminoforların effektiv işıq enerjisi və üzvi birləşmələrin parçalanmasında
fotosensibilizator kimi xassələri aşkar edilmiş və bu proseslərin müvafiq
olaraq bir- və ikikvantlı mexanizmi üzrə baş verməsi müəyyən edilmişdir.
Lüminoforlarda nazik zolaqlı termokimyəvi lüminessensiya müşahidə edilmiş və
bu prosesdə əmələ gələn yeni kristal səthlərinin katalitik aktivliyə malik
olması göstərilmişdir.
Alınmış lüminoforlar polimer maddələr üçün lüminessent boyalar və kapilyar
defektoskopiyada penetrant kimi təklif edilmişdir. |