 |
Ünvan: |
AZ1073, Azərbaycan
Respublikası, Bakı ş., Badamdar yolu 40 |
 |
Tel.: |
(994 12) 5024330 |
 |
Faks: |
(994 12)
4970994 |
 |
Email: |
direktor@botany.az |
 |
Direktor: |
Validə
Mövsüm qızı Əli-zadə
Biologiya elmləri doktoru
Tel: (994 12) 5024330, Faks: (994 12)
4970994, Email:
vm_alizade@yahoo.com |
 |
Direktor müavinləri: |
Allahverdiyev Natiq İsa oğlu
Ümumi işlər üzrə müavin
Tel.: (994 12) 4582159 |
 |
Elmi katib: |
Xuraman Cabbar qızı
Xəlilova
Biologiya elmləri namizədi
Tel.: (994 12) 5024480 Faks: (994 12)
4970994 |
 |
Təşkilatın əsas
fəaliyyət istiqamətləri: |
-
Azərbaycanın flora, fauna, mikroorqanizmlər və torpaq
örtüyü biomüxtəlifliyinin öyrənilməsi, genofondun qorunması və səmərəli
istifadəsi (rəhbər: Akademik C.Ə.Əliyev)
-
Canlıların həyat fəaliyyətinin molekulyar-genetik və
fiziki-kimyəvi əsasları (rəhbər: Akademik C.Ə.Əliyev)
|
 |
Son beş ildə
təşkilatın əldə etdiyi əsas elmi nəticələr: |
-
32 fəsilə 178 cinsə aid 588 növ, o cümlədən 18 fəsilə
36 cins və 200-ə qədər yeni növlər daxil edilmiş "Azərbaycan florası"nın
I cildi azərbaycan dilində çapa təqdim edilmişdir. II cild üçün 24
fəsilə 91 cins 410 növ hazırlanmışdır.
-
Azərbaycan Respublikası "Qırmızı Kitabı"nın II nəşri
çapa hazırlanmışdır. Yeni siyahıya 338 ali bitki, 12 göbələk və 23
ibtidai bitki növləri daxil edilmişdir.
-
İlk dəfə olaraq funksional markerlərdən istifadə
etməklə Azərbaycanda buğda genotiplərinin quraqlıq stresinə
davamlılılığının skrininqi aparılmışdır. Müəyyən olunmuşdur ki,
quraqlığa davamlılığı cis-tənzimləyən (pozitiv) Dreb 1 transkripsiya
faktorunun (drought resistance element binding - quraqlığa qarşı
davamlılıq elementlərini birləşdirən) genləri buğdanın 11 genotipində
yalnız A genomun 3-cü xromosomunda (3A) aşkar olunduğu halda,
Bərəkətli-95 genotipində isə həm A (3A), həm də B (3B) genomlarında
yerləşir.
-
Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən götürülmüş
paxlalı bitkilərdən lobya (Vicea faba L.), noxud (Cicer arietium L.) və
mərcidə (Lentil L.) müxtəlif molekulyar və seroloji metodların köməyi
ilə Nanoviridae fəsiləsinin Nanovirus cinsinə aid 3 müxtəlif nanovirus -
2 müxtəlif Faba bean necrotic yellow virus və Faba bean necrotic stunt
virus aşkar edilmiş və onların tam molekulyar identifikasiyası
aparılmışdır.
-
Xəzər dənizi alqoflorasında Amicula nadir cinsi
(Amicula specululum A. Witkowski növü) və Nitzscha aurariae Cholnoky
növü aşkar edilmişdir.
-
Azərbaycan florasında yayılmış faydalı bitki
növlərinin müxtəlif orqanlarından bioloji fəal maddələr alınmış, onların
kəmiyyət və keyfiyyət tərkibləri, biosintezi və bitki həyatında rolu
tədqiq edilmiş, bioloji fəal tibbi preparatlar və yeyinti əlavələrinin
alınması texnologiyaları hazırlanmışdır.
-
İnstitut əməkdaşları NATO, İUCN, CEPF, INTAS, INCO
COPERNICUS, STCU, Volkswagen Stifftung və s. grantlarına layiq görülmüş
bir sıra beynəlxalq müştərək layihələrdə iştirak etmişlər:
-
2004-2005 – "Azərbaycan florasından ağır metalların hiperakkumulyatoru
olan bitki növlərinin müəyyənləşdirilməsi və səciyyələndirilməsi";
-
2006-2008 – "Ətraf mühitin mühafizəsi: Azərbaycanın bəzi ağac növlərinin
göbələk xəstəliklərinin monitorinqi və tədqiqi";
-
2006-2009 – "Qafqaz biomüxtəlifliyinin qaynar nöqtəsi üçün bitkilərin
Qırmızı Siyahının qiymətləndirilməsinin koordinasi-yası və işlənib
hazırlanması";
-
2006-2009 – "Neft kəmərinin ekoloji təkmilləşdirməsi üçün yeni yanaşma";
-
2007 – "Qafqazda potensial təhlükə altında olan Pyrus növlərinin tədqiqi
və qiymətləndirilmə statusu";
-
2007-2008 – "Qafqazın Qorunan Ərazilərində bitki saxlanması – Mühüm
Bitki Ərazilərinin müəyyənləşdirilməsi";
-
2009-2011 – "Azərbaycanda şam ağaclarını məhv edən qabıq böcəkləri
(Coleoptera: Scolytidae) ilə assosiasiyada olan göbələklərin molekulyar
tədqiqi";
-
2010-2012 – "Abşeronun sənaye tullantıları ilə çirklənmiş torpaqlarının
bioremediasiyası metodlarının işlənib hazırlanması";
-
2011-2013 – "Qafqazda bitki müxtəlifliyinin saxlanması metodlarının
işlənib hazırlanması".
-
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişaf Fondunun
1-ci qrant müsabiqəsindən uğurla keçmiş layihələr:
-
Zülalların Verilənlər Bankının statistik analizi: təkrar olunan
obrazların tanınması, təşkili və istifadəsi (rəhbər – akademik C.Əliyev)
-
Azərbaycanda GenBankda toplanmış buğda genotiplərinin quraqlığa
davamlığının molekulyar markerlərlə skrininqi və tolerant genotiplərdə
fizioloji, biokimyəvi və biofiziki parametrlərin tədqiqi (rəhbər – AMEA
müxbir üzvü İ.Hüseynova)
-
İnsan və siçan genlərinin promotor arxitekturasının müqayisəli kompüter
analizi (rəhbər – b.e.d. İ.Şahmuradov)
-
Biomüxtəlifliyin qorunması: Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə ola
bitki və göbələk növlərinin statusunun qiymətləndirilməsi (rəhbər –
b.e.d. V.Əlizadə)
-
Institut Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq çərçivəsində bir neçə elmi
təşkilatla Memorandum imzalamışdır:
-
Berlin-Dahlem Botanika Bağı və Botanika Muzeyi
(Almaniya);
-
Fribourg Universiteti Botanika Bağı və Biologiya
Bölməsi (İsveçrə);
-
Karaçi Universiteti Beynəlxalq Kimya və Biologiya
Mərkəzi (Pakistan).
Son 5 ildə İnstitut əməkdaşları tərəfindən 6 monoqrafiya,
6 elmi əsərlər toplusu, 7 kitab, 2 kitab fəsli (xarici mətbuatda), 1 xəritə,
622 məqalə (393 yerli, 229 xarici mətbuatda) nəşr olunmuşdur. Həmçinin 5
patent alınmışdır.
|
 |
Təşkilatın tarixi
haqqında qısa məlumat: |
Botanika
İnstitutu 1936-cı ildə təsis olunmuşdur. İlk direktoru Qafqaz florasının
görkəmli tədqiqatçısı İ.A.Qrossheym olmuşdur. Botanika sahəsində kadr
hazırlanmasında V.İ.Ulyanişev, L.İ.Prilipko, İ.M.İsayev, M.Q.Abutalıbov,
V.X.Tutayuq, Q.E.Kapinos, Ş.O.Barxalov, V.C.Hacıyev, S.H.Musayev və
başqalarının böyük xidmətləri olmuşdur. Molekulyar biologiya və bitki
genetikası sahəsində yeni elmi istiqamətlərin inkişafında İnstitutun dünya
elminə inteqrasiyasında qazanılmış böyük nailiyyətlər akademik C.Ə. Əliyevin
adı ilə bağlıdır və bilavasitə onun xidmətidir. Hazırda İnstitutda
134 elmi
işçi, eyni zamanda 1 akademik, 5 AMEA-nın müxbir üzvü, 17 elmlər doktoru və 74
elmlər namizədi çalışır. |
 |
Təşkilatın
işçilərinin ümumi sayı: |
276 |
 |
Təşkilatın struktur
bölmələri: |
Ali
bitkilərin sistematikası şöbəsi Herbari laboratoriyası
İbtidai bitkilərin
sistematikası şöbəsi
Alqologiya və lixenobriologiya
laboratoriyası
Mikologiya laboratoriyası
Bitki ehtiyatları şöbəsi
Geobotanika şöbəsi
Etnobotanika laboratoriyası
Bioloji məhsuldarlığın fundamental problemləri şöbəsi
Xloroplastların fotokimyası laboratoriyası
Karbonun fotosintetik assimilyasiyasının enzimologiyası laboratoriyası
Kompyuter struktur bioloiyası
laboratoriysı
Molekulyar biotexnologiya
laboratoriyası
Genomun quruluşu və ekspressiyası laboratoriyası
Biomühəndislik və biotexnologiya laboratoriyası
Hüceyrənin membran sistemləri laboratoriyası
Bioadaptasiya laboratoriyası
Bioinformatika laboratoriyası
Hüceyrənin tənzimləyici sistemləri laboratoriyası
Fotobioenergetika laboratoriyası
Eksperimental botanika şöbəsi
Bitkilərin davamlılığı laboratoriyası
Köklə qidalanmanın fiziologiyası laboratoriyası
Biofizika laboratoriyası
Hüceyrə membranlarının
fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri
laboratoriyası
Elmi informasiya və innovasiya şöbəsi
|
Elmlər doktorları |